poulad kimiai
گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ
ترانه


نويسندگان

 

شرق: کمی قبل از گفت وگو با پولاد کیمیایی به دفتر رسیدیم و این فرصتی شد تا در غیاب پسر با پدر صحبت کنیم. از او درباره نقش های جدید و متفاوت پولاد پرسیدیم.
 این گفت وگو در آخرین روزهای اکران «گشت ارشاد» انجام شد و کیمیایی پدر، مهیای رفتن به سینما بود. هرچند تلاش می کرد تا اضطرابش از تماشای بازی پسر را، در پشت ابهت کیمیایی گونه اش پنهان کند اما اینجا دیگر دنیای سینمای او نبود که همه چیز تحت کنترلش باشد و او نگرانی های پدرانه خودش را داشت. پولاد کیمیایی درباره نحوه حضور در فیلم های سینمایی نکته هایی دارد.   

در فیلمی بازی کردید که جنجال هایش بیش از اندازه بود و به لحاظ ساختاری سردرگم به نظر می رسد، فیلم «گشت ارشاد»سیاسی است یا اجتماعی است یا کمدی؟
اتفاقا من در این مورد حرف های زیادی دارم، این دقیقا همان چیزی است که مشکلاتی را برای فیلم ایجاد کرده، این فیلم اصلا سیاسی نیست، «گشت ارشاد» یک فیلم کاملا اجتماعی است. در اصل قرار است ما یک موضوع جدی را به بهانه یک فیلم طنز جور دیگری ببینیم، قرار نیست گشت ارشاد را ببینیم و بخندیم قرار است با یک لایه شیرین و یک نگاه آرام، یک موضوع خیلی جدی اجتماعی را بسنجیم چون موضوع، موضوع عمیقی است که نسل جوان بسیار با آن در ارتباط است، حساسیت برانگیز شده و انگ فیلم سیاسی را به دوش می کشد.
اما نگاه مخاطب به این فیلم، بیشتر به کمدی نزدیک است یعنی مخاطب دقیقا احساس می کند که کمدی می بیند.
این مساله مربوط به همان بحث ریشه دار و تعریف اشتباه کمدی در سینمای ما می شود، از سینمای باستر کیتون و چارلی چاپلین تا امروز شما می بینید که کمدی در اصل یک هسته تراژیک بسیار قوی در خود دارد، شما فیلم های بیلی وایلدر را هم که نگاه می کنید به ظاهر می خندید اما همه آنها کمدی های تلخی هستند که دارند تراژدی را به تصویر می کشند. «گشت ارشاد» هم همین قصد را دارد، درست است که لایه های رویی فیلم مخاطب را می خنداند ولی در اصل یک کمدی تلخ محسوب می شود. فیلم سه شخصیت دارد که از جامعه پس زده شده اند و حالا با همین جامعه روبه رو می شوند. سه تا آدم ولگرد، بی سواد و غیرمتعهد که ادای نهادی را در می آورند که اتفاقا باقاعده و قانونمند است و کاری که این سه نفر با جامعه انجام می دهند، تخریب است.
اتفاقی که برای اکران «گشت ارشاد» افتاد، چقدر به وجهه بازیگری شما ضربه زد؟
این دقیقا همان چیزی است که می خواهم در موردش صحبت کنم. ببینید شما وقتی در یک فیلم بازی می کنید دیگر فقط به نقش خودتان فکر نمی کنید، من الان خودم را یکی از صاحبان این اثر می دانم. شما در ابتدای صحبت مان پرسیدید فیلم سیاسی است یا اجتماعی؟ وقتی برای یک موضوع اجتماعی که ارشاد مردم است نیرو تعیین می شود خودبه خود تبدیل به موضوع سیاسی می شود.   

می گوییم گشت ارشاد اما این رفتار واقعا ارشاد گونه است؟! فیلم «گشت ارشاد» اکران می شود، از خود وزارت ارشاد پروانه ساخت و نمایش می گیرد، در جشنواره فیلم فجر نمایش داده می شود اما برخورد ارشادگونه ای با آن نمی شود. مگر فرهنگ چقدر قدرت و تحمل دارد؟ من هنرمند دوامم چقدر است؟ من می توانم کل زندگیم را جمع کنم، از همه هستی و توانم مایه بگذارم، از خیلی وعده وعیدها بگذرم، از مدیر مربوطه خودم مجوز بگیرم، یک فیلم مستقل بسازم تا حرف مردم و تماشاگرم را بزنم فیلم مورد توجه مردم قرار بگیرد بعد یک نهاد نامشخص فیلم را بکشد پایین. چندبار این اتفاق می تواند برای یک هنرمند بیفتد. اگر قرار است ما خانه سینما نداشته باشیم، صنف وجود نداشته باشد، وزارت ارشاد هم زیر سوال برود پس هنرمند به کجا می تواند اتکا داشته باشد؟ امنیت و آینده او از کجا باید تضمین شود؟
ما قبلا هم فیلم عبدالرضا کاهانی (اسب حیوانی نجیبی است) را با موضوع مشابه داشتیم که اتفاقا خیلی هم جدی و مستقیم به موضوع پرداخته بود، اما فیلم در مدت مشخص شده نمایش داده شد و فروش میلیاردی هم داشت. شما دلیل این اتفاق برای «گشت ارشاد» را چه می دانید؟
من مطمئنم ۷۰درصد کسانی که به فیلم انتقاد می کنند اصلا فیلم را ندیده اند؛ دوم اینکه باید اجازه بدهیم در هر کاری متخصص آن کار نظر بدهد. اگر من در جراحی تخصص نداشته باشم دست به چاقو ببرم صددرصد باعث مرگ بیمارم خواهم شد، بی تجربه دست به چاقو نبریم. این رادیکالیسم که امروز گریبانگیر هنر ما شده، دارد ریشه فرهنگ ما را می زند. البته من این انتقاد را هم دارم که شاید زمان مناسبی برای اکران «گشت ارشاد» نبود یعنی «گشت ارشاد» نباید با «زندگی خصوصی» در یک جدول اکران قرار می گرفت. تا حدودی ترکش آن فیلم به «گشت ارشاد» هم خورد و ما تا حدودی قربانی آن هم شدیم.
انگار صحبت کردن درباره وضعیت اکران فیلم برایتان جالب تر از صحبت درباره بازی و نقش تان در فیلم است.  

بله. برای اینکه ما اصلا انتظار زیادی برای فیلم نداشتیم، فقط می خواستیم به این فیلم هم اجازه داده شود تا مثل فیلم های دیگر زمان اکرانش بگذرد اما آنقدر تحمل و صبرمان پایین است که حتی نمی گذاریم زمانی که برای اکران مشخص شده بگذرد بعد به قضاوت بنشینیم. وقتی میهمانی به خانه شما می آید و شما با او اختلاف نظر دارید قطعا او را بیرون نمی کنید، تحمل می کنید تا او برود، هنر و سینما سلیقه ای است، همیشه عده ای هستند که یک فیلم را دوست ندارند، تحمل کنند مدت اکران آن فیلم تمام می شود؛ ما این روزها تحمل میهمان نداریم.
 ما داریم تحریم های بزرگ دنیا را تحمل می کنیم برای اینکه نمی خواهیم زیر بار حرف زور برویم، چطور می شود این شعار ها را با این رفتارهای متناقض باور کرد، وقتی در داخل به جان هم افتاده ایم؟ واقعا این طوری می خواهیم در مقابل استکبار جهانی بایستیم؟ بیایید یک بار از منظر دیگری به مساله نگاه کنیم و آستانه تحمل مان را برای پذیرش نقد بالا ببریم و از منظری نگاه کنیم که سازنده باشد. این رفتار سرکوبگرانه هیچ اتفاق مثبتی را ایجاد نمی کند، نه در من تماشاگر و نه در آن مسوولی که پشت میز نشسته است.
اما در این فیلم بازی کردید و نقش «عطا» در «گشت ارشاد» ریسک بزرگی برای شکستن تصویر قبلی بود.
اصلا سینما و بازیگری چیزی جز ریسک نیست و بیشتر ستارگان سینمای ما با همین ریسک ها متولد شدند اما این جسارت اول باید از طرف کارگردان اتفاق بیفتد چون من بازیگر که همیشه از این تفاوت در نقش استقبال می کنم. ولی آیا سینمای ما این فضا را ایجاد می کند؟ آیا همه کارگردان های ما این ریسک را می پذیرند؟ خب وقتی آقای سهیلی این ریسک را می پذیرد من هم می پذیرم، چرا نپذیرم وقتی می بینم این طنز از جنس من است و من از پس آن بر می آیم. 

در مورد پولاد کیمیایی اما داستان این ریسک کمی متفاوت است چون عمر هنری شما همیشه با سینمای مسعود کیمیایی عجین بوده و خیلی ها منتظر بودند تا ببینند این اتفاق چه زمان، به چه شکل و با چه فیلمی می افتد. پولاد کیمیایی پس از چند تجربه در سریال و فیلم به چه نتیجه ای با خودش رسید که فکر کرد این انتخاب را باید الان و با فیلم «گشت ارشاد» داشته باشد؟
درست می گویید این شکافتن برای من خیلی مهم بود، چون من فضایی را تجربه کردم که در آنجا کارم نتیجه داده و یک قاب تعریف شده و کلیشه ای برای خودم ساختم، هر چند که جهان مسعود کیمیایی و قهرمان سینمای کیمیایی بودن خواه ناخواه شما را محکوم به پذیرش این کلیشه می کند. اما درباره پیشنهاد آقای سهیلی خوشحال شدم از جسارت ایشان در شکستن تصویر من و خب اولین چیزی که برایم مهم است خود اثر است.
 وقتی سوژه و داستان «گشت ارشاد» را پسندیدم، بعد به نقش خودم فکر کردم. گشت ارشاد بیرون از همه مسایل حاشیه اش تجربه خیلی خوبی برای من بود. کار کردن با آقای سهیلی را خیلی دوست داشتم، فکر نمی کردم آنقدر راحت و آرام بتوانم با ایشان کار کنم.
به خصوص برای من که در ژانر و فضای دیگری کار کرده بودم، ریسک بزرگی بود 

قبل از «گشت ارشاد» هم پیشنهادهایی داشتید که شخصیت های متفاوتی با شخصیت های سینمای کیمیایی داشته و رد کرده باشید؟
تعداد پیشنهاد های رد شده زیاد بوده ولی نمی توانم اسم بیاورم. از کارگردان هایی که کمتر بازیگری جرات می کند پیشنهادش را رد کند، چون نام کارگردان آنقدر بزرگ است که کفایت می کند یک بازیگر در گوشه ای از کار او بازی کند.
دلیل رد کردنتان چه بود؟
کاراکتر اصلا تعریف نشده بود و مشخص نبود که قرار است چه شخصیتی را تعریف کند.
به نظر می رسد که خودتان هم با این نوع نقش ها راحت ترید تا نقش های سینمای کیمیایی؟
من آن آدم هایی را که در سینمای پدر بازی می کنند را هیچ وقت از نزدیک ندیدم، سعی می کردم درکشان کنم، تمرین شان کنم اما به هرحال خودم را در قالب آنها قرار می دادم اما به نقش «عطا» نزدیک تر بودم، از این جنس آدم ها را زیاد دور و برم می بینم و لمس می کنم. ضمن اینکه خودم هم در زندگی شخصی ام مثل شخصیت های فیلم های پدر جدی نیستم و رگه هایی از طنز دارم، یک بار هم قبلا در تله فیلمی از آقای امینی نقش کوتاه طنزی بازی کردم که خودم را محک بزنم و دیدم که، نه، از پس نقش طنز برمی آیم. برای همین خیلی دوست داشتم این قالب را بشکنم و روی دیگر خودم را هم نشان بدهم و عکس العمل مردم را ببینم. 

بازخوردهایی که در این مدت داشته اید چه طور بوده است؟
خیلی خوب بود، همیشه مهری که از مردم می گیرم چه زمانی که در تلویزیون بازی کردم و چه سینما، بی نظیر بوده، از این فیلم هم خیلی خوب استقبال شد.
در بعضی صحنه ها، بازی ها آنقدر غلو شده که از مدیوم سینما خارج می شود و به سمت طنزهای سریالی می رود مثل صحنه ای که شما دارید نوشابه را یک نفس سر می کشید یا صحنه آخر که روی موتور، عروس و داماد را دنبال می کنید.
در بیشتر صحنه ها عطا در کنار دو نقش دیگر تعریف می شود و معدود صحنه هایی هست که عطا فرصت دارد خودش را به تنهایی نشان دهد و اگر این صحنه ها را هم از دست می دادم آن وقت شخصیت عطا شکل نمی گرفت. ویژگی شخصیت عطا در همان غلو هایی است که می گویید و اگر اتفاق نمی افتاد شخصیت عطا در نمی آمد.
دقیقا چیزی را بازی کردید که کارگردان خواسته بود یا خودتان هم چیزی به نقش اضافه کردید؟
من و حمید فرخ نژاد بداهه های زیادی به کار اضافه کردیم.
قبول دارید آن مقدار که بازیگران به فیلم اعتبار داده اند، فیلم به آنها نکته ای اضافه نکرده است؟
اجازه بدهید من این سوال را جواب ندهم، به هر حال وقتی شما این حرف را می زنید یعنی اینکه انتخاب آقای سهیلی هم درست بوده و ترکیب درستی را انتخاب کرده پس در واقع او هم از این ماجرا سهم دارد یعنی درست تصمیم گرفته و اگر هر کدام از ما کنار دیگری قرار نمی گرفتیم این اتفاق نمی افتاد. 

قبل از اینکه فیلم را قبول کنید با پدر مشورت کردید؟
خیر.
ترسیدید منصرف تان کند؟
نه، نه، ببینید ما دو جور مختلف زندگی کردیم و دو عقیده متفاوت داریم. وقتی او در انتخاب من دخالت کند و احیانا اگر کار نتیجه خوبی نداشته باشد او هیچ وقت خودش را نمی بخشد.
فکر می کنید در سینمای مسعود کیمیایی بیشتر فرصت به دست آوردید یا از دست دادید؟
(بعد از یک مکث طولانی) قهرمان سینمای کیمیایی بودن خودش بزرگ ترین فرصت است، چون این فرصت آرزوی خیلی از ستارگان سینماست اما برای من در جاهایی هم فرصت های زیادی را گرفته. قهرمان سینمای کیمیایی شدن برای من راه طولانی و سختی بود از سرب و تجارت و سلطان تا رییس و حکم و محاکمه در خیابان و جرم، رسیدن به این نقطه خیلی سخت بود. من در «جرم» خودم را شایسته سیمرغ می دانستم ولی این اتفاق نیفتاد اما درس بزرگی برای من بود و استقلالم را بیشتر کرد 

یعنی دلیل از دست دادن سیمرغ در فیلم جرم را وابستگی به سینمای پدر می دانید؟
این مساله بی تاثیر نبود.
با تجربه ای که از سینمای سهیلی برایتان ایجاد شد، فکر می کنید به سینمای پدر بر خواهید گشت یا نه مسیر جدیدی را در پیش گرفتید؟
من همیشه ریشه هایم در سینمای پدر را حفظ خواهم کرد. من همیشه سینمای قهرمان پرور را دوست داشته ام، سینمایی که در آن مردان باقاعده و متعهد وجود دارند. اما احتمالا در فیلم جدیدی که پدر می خواهد کار کند من حضور نخواهم داشت چون نقشی در سناریو نیست که با من هم خوانی داشته باشد.
و این روزها سرانجام گشت ارشاد از پرده برداشته شد؟
من این اطمینان را به شما می دهم که گشت ارشاد در این فصل اولین نمونه این اتفاق بود و مطمئن باشید ۱۰، ۱۱ فیلم دیگر در فهرست این اتفاق قرار دارند. اما به هرحال امیدوارم، امیدوارم این بحث ها برای فیلم های دیگر تکرار نشود. 





 



موضوع مطلب :
۱٤ اردیبهشت ۱۳٩۱ :: ۸:٢۳ ‎ب.ظ
امکانات جانبی

کد عکس
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای poulad kimiai محفوظ است